• ‘En er was licht’

    LED belichting in tulp

    LED kamers Proeftuin Zwaagdijk

    Samen met de snelle ontwikkeling van meerlagenteelt in de tulpenbroeierij is de vraag naar het belichten van tulpen evenredig toegenomen. Maar wat is hier eigenlijk de juiste belichting voor? Hoe lang moeten we belichten en met welke intensiteit?

    Sinds de introductie van LED krijgen tuinders de ene na de andere leverancier over de vloer die claimt het beste soort licht voor de tulpen te kunnen leveren. Vaak op basis van proeven of ervaringen in andere gewassen die echter niet één op één op tulpen toepasbaar zijn.

    Proeftuin Zwaagdijk onderzoekt al een aantal jaren de mogelijkheden van LED belichting in diverse gewassen als tomaat, paprika, kruiden, aardbeien en tulpen. Zij heeft hiervoor sinds begin 2016 de beschikking over twee LED cellen met ieder negen compartimenten om uitgebreide testen mee te doen.

    In 2011 was begonnen met oriënterende proeven in de tulpenbroeierij. Hierbij werd eerst onderzocht wat het effect van de verschillende lichtkleuren was op de groei van de tulp. Doordat gezien werd dat de verschillende spectrums en intensiteiten met name invloed hadden op de plantvorm is het accent komen te liggen op de vraag: Hoe kan men een tulp het beste laten spreiden? Dit met de gedachte dat een meer gespreide tulp beter kan verdampen en dit kan leiden tot minder bladkiep, één van de meest voorkomende oorzaken van uitval in de tulpenbroei op water.
    Samen met een groep tulpenbroeiers werd een meerlagenteelt nagebootst en verschillende soorten licht (rood, blauw en wit) uitgeprobeerd. Steeds werd vergeleken met normaal daglicht in de kas en steeds was het resultaat dat de tulpen onder daglicht veruit het beste spreidden. Op dat moment was er dus nog geen lichtsoort of combinatie van lichtspectrums bekend die ervoor zorgde dat het tulpengewas even goed spreidde als bij daglicht opgekweekt.

    Boven zonlichtlamp, onder rood/blauw/verrood (LED kamer Plantlighting 2015)

    In 2014 werd voor een andere aanpak gekozen: In plaats van het testen van de zoveelste superlamp van de zoveelste superled-producent werd samenwerking met Plantlighting gezocht om te onderzoeken welke lichtkleuren verantwoordelijk waren voor de spreiding van het tulpengewas, vergeleken met (kunstmatig) zonlicht.
    In het eerste jaar werd een praktijkproef uitgevoerd bij Proeftuin Zwaagdijk, waaruit bleek dat verrood licht een belangrijke rol speelt bij de spreiding van het tulpengewas.

    Omdat een juiste belichting bijdraagt aan de ontwikkeling van meerlagenteelt en zodoende zorgt voor een energiezuinigere bloementeelt is vervolgonderzoek financieel mogelijk gemaakt door Kas Als Energiebron.

    Zonlicht lamp (seizoen 2014-2015)

    Het daaropvolgende seizoen (oktober-november 2015) zijn met Chileense tulpen 32 verschillende varianten getest in de LEDkamers van Plantlighting. Eerst werd uitgezocht welk spectrum het meest vergelijkbaar was met (kunstmatig) zonlicht. Dit bleek uiteindelijk de combinatie rood/blauw/verrood te zijn. Hier bleek tevens uit dat een volledig zonlichtspectrum niet eens nodig was voor een probleemloze groei van de tulp.
    Daarnaast zijn andere aspecten als lichtduur, intensiteit en spectrumverhoudingen onderzocht.
    Uiteindelijk is hieruit een ‘succesrecept’ ontwikkeld waarbij de tulp een vergelijkbaar gespreid gewas vertoont als bij daglicht gebroeid.

    Vervolgens werd dit recept in het broeiseizoen 2015-2016 in de praktijk getest in de kassen van Proeftuin Zwaagdijk. Het werd vergeleken met een recept waarbij het blad het slechtste spreidt (rood licht).
    Bij deze praktijkproef werd onderzocht of het succesrecept inderdaad leidde tot minder bladkiep in de tulpenbroeierij. Om van voldoende bladkiep verzekerd te zijn werd gebroeid met een vrij hoge temperatuur en luchtvochtigheid.
    Het resultaat was echter niet wat er van verwacht werd. Het blad spreidde bij het succesrecept weliswaar beter, maar het percentage uitval door bladkiep was bij de succesformule hoger dan bij rood licht. Waarschijnlijk werd door de groeisnelheid in combinatie met de hoge RV zoveel bladkiep veroorzaakt dat een verbeterde spreiding van het blad dit niet meer kon tegenhouden. Onder deze omstandigheden kon de relatie bladspreiding-bladkiep niet aangetoond worden. In een vervolgproef in broeiseizoen 2016-2017 zal worden nagegaan wat het effect van het succesrecept is onder normale (Temperatuur en RV) omstandigheden. Dit onderzoek zal met 15 verschillende rassen worden uitgevoerd om te kijken hoe de cultivars reageren op het spectrum.

    Duidelijk is nu welk spectrum een tulp in meerlagenteelt nodig heeft om een vergelijkbaar gewas te krijgen als bij daglicht geteeld. Hiermee legt de kweker zijn eisen bij de leverancier op tafel in plaats van andersom. Zodoende kan een goede keuze gemaakt worden bij de aanschaf van LED belichting voor de tulpenbroeierij.

    Praktijkproef Proeftuin Zwaagdijk 2016

     

LED belichting in tulp